Աջկի մասին

Եթե մարդ Աջք չունենա չի կարողան գումար աշխատի և իրա կարիգները հոքա, Եվ տանից դուրս գա մաքուր ոդ շնչի:

Advertisements

Համբարձման Ծես

Մարիսի17-ին Արեվելյան Դպրոցում եղավ Համբարցման ծես բոլորը որախանում էին և դասարաներում վիճակահանություն արեցինք : Եվ մեր օրը անցավ ուրախ:

Համբարցման Ծես

dsc03066.jpg

Համբարձման օրը ընդունված էր որպես ջրի ու ծաղկի, ինչպես նաև` Ճակատագրապաշտական տոն, որի գլխավոր արարողությունը վիճակ հանելու ծեսն է: Չորեքշաբթի վաղ առավոտյան սկսվում էր հիմնական ծեսի` վիճակի նախապատրաստությունը, որի պատճառով էլ հաճախ տոնը կոչվում էր Վիճակ։ Աղջիկների նախապես ընտրված խմբերը` յոթական հոգի, դուրս էին գալիս ծաղիկ հավաքելու: Նրանք ծաղիկներից բացի, փարչի մեջ հավաքում էին յոթ աղբյուրից յոթ բուռ ջուր, յոթ տեսակ ծաղկից յոթ տերև, յոթ տեսակ ծաղիկ, հոսող առվից յոթ տեսակ քար: Ամբողջ ընթացքում նրանք պիտի լուռ մնային: Ծաղիկները հավաքելուց հետո միայն աղջիկներն սկսում էին խոսել միմյանց հետ, երգել և ծաղկեպսակներ սարքելու ողջ ընթացքում ամենուր հնչում էր նրանց երգը:

Համբարձումն եկավ, ծաղկունքը ալվան

Զուգել են հանդեր նախշուն գորգերով:

Փունջ-փունջ աղջիկներ սարերը ելան

Վիճակ հանելու աշխույժ երգերով:

Պատրաստվում էին հարյուրավոր ծաղկեփնջեր: Վերջում պատրաստում էին ամենամեծ ծաղկեփունջը` Ծաղկամերը, որը դրվում էր պուլիկի մեջ: Ծաղկամայրն, ըստ ավանդության, քրիստոնյա Վարվառե կույսն է, որը փախչելով կռապաշտ հորից, ապաստանում է Աշտարակի մոտ գտնվող Արայի լեռան քարանձավում: Հայրը հետապնդում է աղջկան, գտնում, ուր նա ապաստանել էր և սպանում դստերը: Նահատակվելուց առաջ Վարվառեն խնդրում է Աստծուց, որ ծաղիկ և կարմրուկ հիվանդություններ ունեցող մանուկները բժշկվեն իր անունով: Աստված կատարում է նրա խնդրանքը, և Վարվառեի բարեխոսությունը խնդրող ծնողների զավակներն ազատվում են այդ հիվանդություններից: Այդ քարանձավը դարձել է ուխտատեղի: Քարանձավի պատերից մշտապես ջուր է հոսում, որն ունի բուժիչ հատկություն: Ժողովուրդն հավատացած է, որ այդ ջուրը Վարվառե կույսի արցունքներն են:

Շատերը Համբարձումը կապում են Արայի պաշտամունքի հետ: Հայաստանում Համբարձման օրը շատերը գնում են Ծաղկավանք: (Ծաղկավանքը Քասախ գետի ափին գտնվող Արայի սարի քարանձավում է):

Տոնի ժամանակ ամենուրեք կատարվում է վիճականահություն և պարզվում, թե տվյալ տարում որ աղջիկն է ամուսնանալու: Տոնի օրը ջրով լի կուժերի մեջ գցում են ծաղիկների տերևներ և աղջիկներին պատկանող զանազան իրեր: Այնուհետև դեռահաս մի աղջկա հագցնում են հարսի զգեստ, վերցնում կժերը, ծաղիկները և շրջում տնետուն: Այս ամենը զուգորդվում են երգերով, կատակներով և դրամահավաքով: Հետո սկսվում է վիճակահանությունը, ում պատկանում է առաջին իրը, նրան մոտալուտ ամուսնություն է սպասվում: Կժից հանում են մյուս իրերը, որոնց պատկանող անձանց խրատներ և բարեմաղթանքներ են տրվում:
Այդ օրը երիտասարդ օրիորդները և պատանիները դեռ արևածագից առաջ բարձրանում են լեռ, հավաքում յոթ տեսակի ծաղիկներ, յոթ քարեր գետից և ջուր յոթ առվակներից։ Այս ամբողջ գործողությունը  ուղեկցվում է ժողովրդական երգերով և պարերով։
Դրանից հետո չամուսնացած աղջիկները, վայր իջնելով լեռից, դնում են իրենց հավաքած իրերը կավե կամ պղնձե անոթի՝ վիճակի փարչի մեջ, որը գիշերը դրվում է տան կտուրին` լուսնի լույսի տակ, ինչը խորհրդանշում է տիեզերքի հետ կապը։ Առավոտյան ամուսնացած կանայք իջեցնում են փարչը և բաշխում են դրա պարունակությունը տանը, օրինակ` բույսերը տալիս են կենդանիներին, իսկ ջուրն օգտագործում են խմորհունցի համար:
Վիճակի մասնակիցները հույսով սպասում էին, ու եթե վիճակի խաղիկով բարի բախտ էր գուշակվում,ապա անպայմանորեն հավատում էին, որ ցանկությունը, իղձը կկատարվեր: Մութն ընկնելուն պես աղջիկները խոտերի մեջ թաքցնում էին վիճակի փարչը և շուրջ բոլորը զարդարում ծաղիկներով: Գիշերը փարչը պիտի մնար բաց երկնքի`աստղունքի տակ, որպեսզի ենթարկվեր կախարդական գիշերվա խորհրդավոր ուժերի զորավոր հմայքին: Վիճակահանությունը ավարտվում էր փարչում մնացած ջուրը արտերում շաղ տալով: Ծաղկեփնջերը դնում էին ամբարի մեջ, որ հացն անպակաս լինի, կամ կերցնում էին կաթնատու կովերին ու լծկան եզներին, իսկ ընտանիքի անդամների թվով փոքրիկ իր էին գցում վիճակի փարչը` իրենց բախտը գուշակելու նշան:
Տոնի կարևոր պահերից էր չորեքշաբթի լույս հինգշաբթիի գիշերը: Այդ գիշեր մի պահ կանգ է առնում տիեզերքի անիվը:

Համբարձման գիշեր, էն դյութիչ գիշեր

Կա հրաշալի, երջանիկ վայրկյան.

Բացվում են ոսկի երկընքի դռներ,

Ներքև պապանձում, լռում ամեն բան,

Ու աստվածային անհաս խորհրդով

Լցվում բովանդակ նրա սուրբ գթով:

Բուն Համբարձման գիշերը զարմանահրաշ գուշակությունների, կախարդանքների գիշերն է: Ըստ ժողովրդական պատկերացումների` դա հրաշքների գիշեր է. կեսգիշերին բնությունը լեզու է առնում: Հինգշաբթի գիշերը ջրերը մեկ րոպե կանգ են առնում, երկինքն ու երկիրը համբուրվում են, քարերը, ծառերն ու ծաղիկները լեզու են առնում, միմյանց հետ խոսում, գաղտնիքներ հաղորդում: Այդ գիշեր նրանք ասում են, թե իրենք որ հիվանդություններն են բուժում: Գիշերվա ընթացքում, ըստ պատկերացումների, բուժիչ ցող է իջնում խոտերի վրա, որը առավոտյան օգտագործում էին` հիվանդությունից զերծ մնալու համար: Ողջ բուսականությունն այդ գիշեր ձեռք է բերում առատության հատկություն.ծառերը, ծաղիկներն ու խոտը սովորականից արագ են աճում: Աղջիկները թիզով չափում են խոտաբույսերը և թելով կապում. եթե գիշերվա ընթացքում դրանք երկար լինեն, ուրեմն իրենց կյանքն էլ տևական կլինի, կամ իրենց միտք դրած խորհուրդը կկատարվի: Կանայք վաղ առավոտյան, հիվանդություններից ազատվելու նպատակով գետում գաղտնի լոգանք են ընդունում: Այդ օրը կանայք ոչ մի գործ չեն անում, որպեսզի երեխաները ծաղիկ կամ կարմրուկ հիվանդությամբ չհիվանդանան:

Տեքստային աշխատանք

Լինում է, չի լինում, մի շահ է լինում: Մի անգամ այս շահը իր շքախմբով շրջելիս է լինում, տեսնում է ՝ մի ծերունի ձիթենի է տնկում: Նա մոտենում է ծերունուն ու զարմացած
հարցնում.

 

Ո՜վ ալևոր, այդ ինչո՞վ ես զբաղված այս շոգ կեսօրին:
Հանգստանալուդ ժամանակը վաղուց հասել է, իսկ դու դեռ աշխատում ես: Կապրե՞ս մինչև այս ծառը պտուղ տա:
Ո՜վ ամենակարող տեր, չէ՞ որ աշխարհի օրենքն է, որ մեկը ծառ տնկի, մյուսը ճաշակի
դրա պտուղները: Բայց էլի ապրելու հույս ունեմ մնիչև այն օրը, որ ծառն սկսի պտուղ տալ:
Շահին դուր է գալիս ծերունու պատասխանը, և նրան դրամով լի քսակ է տալիս:
-Ա՛յ, տեսնում ես՝ ծառն սկսեց պտուղ տալ,- ժպտում է ծերունին:
_Ո՜վ մեծ շահ, ուշադրություն դարձրու, որ մյուս ծառերը տարին մեկ անգամ են պտուղ
տալիս, իսկ իմ տնկին՝ երկու անգամ:
Այս կատակ ավելի է դուր գալիս շահին: Նա ծերունուն է տալիս երրորդ քսակն ու ասում
իր ուղեկիցներին.
_Գնանք, բարեկամներ, թե չէ այս ծերունու մոտ մի քիչ էլ որ կանգնենք, բոլորովին
կսնանկանանք:

 

  1. Բացատրի՛ր տրված բառերը:

Շքախումբ, շահ, ամենակարող, ալևոր, տնկի,
Շքախումբ-զինվորականների ջոկատ, շահ-օգուտ, ամենակարող-մարդ ով ամեն ինչ կարող է իրեն թույլ տալ, ալևոր-ծեր, տնկի-մատղաշ ծառ, սննկանալ-աղքատ լինել։

Վերնագրի՛ր պատմությունը:

«Ծերունու Շահը», «Ծերունու Աշխատանքը» «Ծերունու Կատակը»

  1. Բնութագրի՛ր ծերունուն և շահին:
    Ծերունին բավականին աշխատասեր, հանգիստ բնավորությամբ, կատակասեր,  հումորներ անող բնավորությամբ մարդ է։ Շահը շատ թիթիզ, սիրում է ցույց տալ իր կարողությունները, բայց միաժամանակ բարի և ուրիշների հետ կիսվող բնավորություն է։ 
  2. Քո կարծիքով ո՞րն է այս պատմության ասելիքը:
    Պատմությունը մի ծերուկի մասին էր, ով մինչև իր ծերությունը աշխատում էր և տնկում ծառեր։ Եվ մի օր նրան մոտեցավ շահը և ասաց, թե քո հանգստանալու ժամանակը եկել է։ Իմ կարծիքով պատմվածքի ասելիքը այն է, որ հաջողությունը՝ շահը գալիս է ցանկացած աշխատող մարդու մոտ, ով իր արդար ազնիվ աշխատանքով վաստակում է իր հանապազորյա հացը։ Եվ ցանկացած աշխատասեր մարդ կքաղի իր պտուղները։
  3. Տեքստի ասելիքին համապատասխան առած-ասացվածք գրի՛ր:
    Ով աշխատի նա կուտի։ Եթե դու ազնիվ ես, շահն էլ քեզ համար սարսափելի չէ։ 
  4. Տեքստից դուրս գրի՛ր ուրիշի ուղղակի խոսքով նախադասություն, ապա դարձրու անուղղակի։
    Ո՜վ ալևոր, այդ ինչո՞վ ես զբաղված այս շոգ կեսօրին:
    Շահը ասաց, թե ալևոր այդ ինչո՞վ ես զբաղված այս շոգ կեսօրին:
  5. Տեքստում գտի՛ր կոչական ունեցող նախադասություն և ընդգծիր:

 

Մաթեմատիկա

Առաջադրանք 1.

Լուծում ՝

1)3/7+5/11=33/77+35/77=68/77

Պատ․ 68/77 մասը։

Առաջադրանք 2.

Լուծում՝

5/12+8/9=15/36+32/36=47/36սմ(AB-BC և CD-DE մասը)
47/36+11/18=94/72+44/72=138/72(բոլոր մասերը)

Պատ․ P=138/72սմ

Առաջադրանք 3.

Լուծում՝

324/15-597/30=648/30-597/30=51/30մ

Պատ․ I փաթեթում ավելի քիչ կա, քան II-ում, II-ում I-ից 51-մով քիչ է։

Առաջադրանք 4.

Լուծում՝

9/14-13/21=27/42-26/42=1/42տ

Պատ․ II-րդ շտեմարանում ավելի շատ ցորեն կա, քան I-ում, II-ում 1/42տ ավելի է, քան I-ում։

ֆրանկոֆոնիայի Միջազգային Կազմակերպություն

Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպություն, (ՖՄԿ), (ֆր.՝ Organisation Internationale de la Francophonieֆրանսերենի և համընդհանուր արժեքների ամրագրման և տարածման միջազգային հաստատություն, հիմնադրվել է 1970 թվականին։

Կազմակերպությունում ընդգրկված են 57 լիիրավ, 3 ասոցիացված և 20 դիտորդի կարգավիճակ ունեցող պետություն, որոնցից 32-ում ֆրանսերենն ունի պաշտոնական լեզվի կամ երկրորդ պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ։ ՖՄԿ-ում ընդգրկված երկրների բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում է 890 միլիոն, որից 220 միլիոնը ֆրանկոֆոններ են։ ՖՄԿ-ում ներգրավված երկրները սփռված են աշխարհի հինգ մայրցամաքներում։ ՄԱԿ-ի անդամ երկրների մեկ երրորդից ավելին անդամակցում է ՖՄԿ-ին։